Ground Rent ti Ìpínlẹ̀ Borno ni apá kan ṣoṣo tí a fún ní iye owó tí a sì lè ṣírò nínú Land Use Charge rẹ̀, lábẹ́ Òfin Borno State Internal Revenue Service (Re-establishment, Harmonization and Administration) Law, 2020, Part XII àti Schedule 2 — ó yàtọ̀ sí ti Lagos, Ogun, Oyo, Kano, Ondo, Enugu, Edo, Anambra, Imo, Kogi, Kwara, àti Kaduna fúnra wọn àti sí owó orí ìjọba àpapọ̀ ti Nàìjíríà. Èyí ni calculator kẹtàlá tí TaxLane ní ní ipele ìpínlẹ̀, ó sì jẹ́ èyí àkọ́kọ́ fún agbègbè Àríwá-Ìlà-oòrùn.
Tábìlì ìwọ̀n Ground Rent ti ẹ̀ka méje àti àwọn ẹ̀ka ìdásílẹ̀ mẹ́fà ti Section 104(1) ni a ti jẹ́rìí sí ní ìwọ̀n ìgbẹ́kẹ̀lé orísun ìjọba, tí a kà wọn tààrà láti inú ọ̀rọ̀ Schedule 2 àti Part XII ti Òfin náà fúnra rẹ̀, tí a tún jẹ́rìí sí lọ́tọ̀ nípasẹ̀ ìwé-ìjọba kejì tí ó jáde lẹ́yìn náà (BOGIS's 2022 Land Use Regulations). Ohun tí a kò fún ní iye owó: ẹ̀rọ Tenement Rate ad valorem ti Òfin náà fúnra rẹ̀ kò ní tábìlì ìwọ̀n ní ipele ìpínlẹ̀ — a ń ṣírò rẹ̀ ní ipele Ìjọba Ìbílẹ̀ kọ̀ọ̀kan, tí ó ré kọjá àyè calculator yìí, ìdí kan náà tí ọ̀wọ́ yìí ti fi ń yọ Rivers/FCT/Yobe sílẹ̀ nígbà gbogbo.
Òfin Borno ń fún Ground Rent ní iye owó gẹ́gẹ́ bí ìwọ̀n ₦ kan tí ó dúró ṣinṣin fún m² kọ̀ọ̀kan lọ́dọọdún nípa irú ohun ìní — a óò di ìwọ̀n ilẹ̀/ilé rẹ ní ìlọ́po ìwọ̀n yẹn — láìsí apá kankan fún iye ilé, depreciation, tàbí agbègbè rárá. Ẹ̀ka márùn-ún ní ìwọ̀n fún m² kọ̀ọ̀kan: Ibùgbé (₦2), Òwò (₦12), Ilé iṣẹ́ (₦25), Ilẹ̀ Oko (Àgbẹ̀) (₦0.50), àti Àjọ (₦3). Ẹ̀ka méjì jẹ́ owó ọdọọdún tí ó dúró ṣinṣin láìka ìwọ̀n sí dípò: Ibùdó Epo (₦30,000/ọdún) àti Ṣọ́bù Kọ́nà (₦5,000/ọdún). Ẹ̀ka mẹ́fà jẹ́ dídásílẹ̀ pátápátá lábẹ́ Section 104(1), ẹ̀ka méjì sí i sì yẹ fún ìdínkù apá kan tí a fi ọgbọ́n ìjọba pinnu lábẹ́ Section 104(2) dípò ìdínkù tí a ṣírò. Yan irú ohun ìní rẹ lókè láti rí ìwọ̀n tàbí owó tí ó dúró ṣinṣin tí ó kàn, kí o sì yan ìdí ìdásílẹ̀ tàbí ìdínkù apá kan bí ó bá ọ mu.
Ó ń ṣírò apá kan ṣoṣo tí a fún ní iye owó tí a sì lè ṣírò nínú Land Use Charge ti Ìpínlẹ̀ Borno lábẹ́ Òfin Borno State Internal Revenue Service (Re-establishment, Harmonization and Administration) Law, 2020, Part XII àti Schedule 2 — Ground Rent, ìwọ̀n ₦ kan tí ó dúró ṣinṣin fún m² kọ̀ọ̀kan lọ́dọọdún nípa irú ohun ìní — ó yàtọ̀ sí ti Lagos, Ogun, Oyo, Kano, Ondo, Enugu, Edo, Anambra, Imo, Kogi, Kwara, àti Kaduna fúnra wọn àti sí owó orí ìjọba àpapọ̀ ti Nàìjíríà. Èyí ni calculator kẹtàlá tí TaxLane ní ní ipele ìpínlẹ̀, ó sì jẹ́ èyí àkọ́kọ́ fún agbègbè Àríwá-Ìlà-oòrùn.
Òfin Borno State Internal Revenue Service (Re-establishment, Harmonization and Administration) Law, 2020 kó "Land Use Charge" jọ sí inú ohun mẹ́rin — owó orí ohun ìní, ground rent, tenement, àti àwọn owó ilẹ̀ mìíràn — ṣùgbọ́n Schedule 2, ibi kan ṣoṣo tí Òfin náà fúnra rẹ̀ tọ́ka sí fún ìwọ̀n gan-an (Section 103(2)), tẹ̀ iye owó jáde fún ọ̀kan nínú wọn nìkan: Ground Rent. Èrò "Tenement Rate" ad valorem wà lábẹ́ Part mìíràn ti Òfin kan náà (Part XV, Schedule 4), a sì ń ṣírò rẹ̀ ní ipele Ìjọba Ìbílẹ̀ kọ̀ọ̀kan, ìrísí kan náà tí ọ̀wọ́ yìí ti fi ń yọ Rivers/FCT/Yobe sílẹ̀ nígbà gbogbo nítorí rẹ̀ — kò sí fọ́múlà kan ṣoṣo ní ipele ìpínlẹ̀ fún un, nítorí náà calculator yìí kò ṣírò rẹ̀.
Ìwọ̀n ₦ kan tí ó dúró ṣinṣin fún m² kọ̀ọ̀kan lọ́dọọdún, tí a ba ìwọ̀n ilẹ̀/ilé rẹ sọ, tí a jẹ́rìí rẹ̀ láti Schedule 2, item 2: Ibùgbé ₦2/m², Òwò ₦12/m², Ilé iṣẹ́ ₦25/m², Ilẹ̀ Oko (Àgbẹ̀) ₦0.50/m², àti Àjọ ₦3/m². Ibùdó Epo (₦30,000/ọdún) àti Ṣọ́bù Kọ́nà (₦5,000/ọdún) jẹ́ owó ọdọọdún tí ó dúró ṣinṣin dípò, tí ìwọ̀n kò ní ìjápọ̀ mọ́. Yan irú ohun ìní rẹ lókè láti rí èyí tí ó kàn.
Ẹ̀ka mẹ́fà jẹ́ dídásílẹ̀ pátápátá lábẹ́ Section 104(1): ohun ìní tí ẹgbẹ́ ìsìn kan ni tí ó sì ń gbé inú rẹ̀, tí a ń lò nìkan fún ìjọsìn gbogbogbò tàbí ẹ̀kọ́ ìsìn; ibi ìsìnkú àti ibi tí a ń sin òkú sí; ilé-ẹ̀kọ́ aláìlérè tí a mọ̀ sí/forúkọ sílẹ̀ tí Commissioner for Finance fọwọ́ sí; ilé-ìkàwé gbogbogbò; ohun ìní èyíkéyìí tí Gómìnà dá sílẹ̀ ní pàtàkì nípasẹ̀ ìtẹ̀jáde Gazette; àti ààfin àwọn Emir àti Olórí tí a ti gbéga. Ẹ̀ka méjì sí i yẹ fún ìdínkù apá kan tí a fi ọgbọ́n ìjọba pinnu dípò, lábẹ́ Section 104(2) — wo ìbéèrè tí ó tẹ̀lé e láti mọ ìdí tí calculator yìí kò fi lè ṣírò ìdínkù yẹn.
Section 104(2) fún Commissioner for Finance láàyè láti fún àjọ eré-ìdárayá tí kò ń wá èrè tàbí ohun ìní fún ìdí àánú tí Ìjọba tàbí àjọ aláìlérè ni ní ìdínkù apá kan, ṣùgbọ́n Òfin náà kò dá ìpín ọgọrun-un ìdínkù kalẹ̀ — ọgbọ́n Commissioner ni, lọ́tọ̀ọ̀tọ̀ fún ẹnì kọ̀ọ̀kan. Dípò kí a dá ìpín kan kalẹ̀, calculator yìí ń fi hàn pé o lè yẹ, ó sì ń fi iye Ground Rent kíkún, tí a kò dín kù, hàn; bá Commissioner for Finance tàbí BIRS sọ̀rọ̀ láti jẹ́rìí ìdínkù tí ó kàn ọ́ ní pàtàkì.
Ìjìyà méjì tí ó yàtọ̀ síra, tí kò ń bá ara wọn figagbaga, ń kan gẹ́gẹ́ bí owó náà ṣe rí: Penal Rate tí ó dúró ṣinṣin ti 5% pàtó fún Ground Rent (Schedule 2), àti ìjìyà gbogbogbò ti 10% pẹ̀lú èlé ìwọ̀n CBN monetary-policy-rate fún ohunkóhun mìíràn lábẹ́ Òfin náà (Section 62(1)). Gẹ́gẹ́ bí ìṣe tí ọ̀wọ́ yìí ti ń tẹ̀lé tẹ́lẹ̀ (àwọn calculator Kwara, Edo, àti Kaduna fúnra wọn), kò sí ọ̀kan nínú iye méjèèjì tí a ń ṣírò gẹ́gẹ́ bí àbájáde níhìn-ín — méjèèjì ni a ń fi hàn gẹ́gẹ́ bí ọ̀rọ̀ ìròyìn nìkan.
Bẹ́ẹ̀ni, ó jẹ́ free, kò sì nílò account. Gbogbo ìṣírò ń ṣẹlẹ̀ lórí ẹ̀rọ rẹ, a kò rán an sí server rárá.
Rárá — fún ìtọ́sọ́nà nìkan ni, kì í ṣe ìmọ̀ràn owó orí.
Ti a mú láti inú Part XII àti Schedule 2 tí Òfin Borno State Internal Revenue Service (Re-establishment, Harmonization and Administration) Law, 2020 fúnra rẹ̀ — wo gbogbo àwọn ìtọ́kasí →